Pauls leven in vogelvlucht
Hier maakten we een overzicht van zijn leven, aan de hand van het brokstukje 'wonen' waarin hij oplijst waar hij allemaal gewoond heeft (de blauwe tekst), gecombineerd met de tijdslijn van zijn leven die hij maakte om de brokstukjes te situeren.
Voorouders
Paul heeft heel wat familiegeschiedenis aan de hand van verhalen neergeschreven. Hij reisde hiervoor naar de Vlaamse Ardennen om de nog levende -soms verre- familie te interviewen. Hij was trots op zijn afkomst, echt geïnteresseerd naar hoe het leven dan was. Als oudste neef moedigde hij de nichten en neven aan om elkaar te blijven ontmoeten.
Hij maakte in 2021 een familiewandeling langs verschillende ankerpunten van de familie Roman-Vanderschelden (zijn moeders kant). Deze eindigde in Kwaremont. Hij wandelde er in 2023 ook met zijn kleinkinderen op 'een weekend Ronse'.
Zijn verhaal begon als eerstgeboren zoon van Anna Roman en Daniël Beghin, op 21 juni 1938.
Kind
Paul werd geboren net voor de tweede wereldoorlog. Natuurlijk heeft hem dat beïnvloed. Hij praatte er weinig over. In de brokstukjes, hier en daar een flard. Een kinderlijke herinnering. Hij was kleuter.
Ronse 1938-1949. Cordiers huizen Ninoofse steenweg 152D.
De Leuvense stoof en een zinken bad ervoor. Na het bad droogt moeder de drie kindjes af op de keukentafel.
Hij werd door zijn vader op kostschool gezet in Mater, bij de zusters: Pensionat pour jeunes filles et petit garçons.
School
Na de bevrijding ging hij in Ronse naar school.
Ronse 1949 – 1960. Grote Marijve 77.
Moeder, zus en broer op een sofa in de leefkamer. Ik voer een eenmansshow op voor hen, onder meer redevoeringen in het soort Frans dat ik toen kende en dat zij al dan niet verstonden. N’importe, c’est le ton qui fait la chanson. Rhétorique, quoi.
In het middelbaar begon hij in het zesde Grieks-Latijn (toen werd er nog afgeteld). Zijn Rhetorica eindigde hij met grootste onderscheiding. Hij werd 'geroepen' en moest naar Leo XIII om Romaanse te gaan studeren. Dat was zijn ding niet en schakelde over naar Geschiedenis.
Leuven 1956-57 seminarie Leo XIII, Tiense straat,112.
De ‘foyer’ van de kapel. In een rij om aan de directeur toelating te vragen voor iets dat buiten de regels valt, bijvoorbeeld vrienden bezoeken, of voor iets dat je hebt gedaan dat eigenlijk niet hoorde, bijvoorbeeld ’s avonds in de kamer van iemand binnen geslopen om hem bang te maken en daardoor het avondgebed in de kapel gemist.
Het seminarie bleek ook zijn ding niet en hij verhuisde naar het een kot in de Tiensestraat en begon met Sociale Wetenschappen. Nadien verhuisde hij naar het Chiro-kot op de Tiense Vest. Dit eindigde met een licentiaatsverhandeling over 'dekolonisatie in de leer van de Kerk'.
Leuven 1957-59 op kot, Tiense straat, hoek Ravenstraat.
Mijn kotmadam die ’s avonds voor een warm kannetje melk zorgt, tegen dat ik om zeven uur terugkom van de bibliotheek.
Leuven 1959-60 Chirohuis, Tiense Vest 128.
Gemeenschapshuis. ’s Avonds in de gemeenschappelijke keuken. Gezellige bende. Vers brood, choco. En een altijd volle afwasbak
Leger
In 1960 deed hij zijn legerdienst. Hij zou vervangend naar Afrika vertrokken zijn, als afgevaardigde vanuit de Chiro maar onrusten gooiden de planning om. Toch naar het leger dus. Hij had studieboeken mee in zijn valies en kwam terug om de examens voor zijn aggregaat af te leggen. Ook de proeflessen gebeurden tussendoor.
Turnhout, Soest 1960-61, BSD kazerne Blairon –Grenadiers.
Kamers van twaalf tot twintig bedden: altijd alles volgens de regels opgeplooid en geschikt. En de vloer dagelijks met zeep gepoetst. De laatste zes maanden, als sergeant, met twee maar op de kamer.
Later heeft hij het statuut van gewetensbezwaarde aangevraagd. 'Ik moest daarvoor naar de ondercommissaris van de politie in Herent. Of ik religieuze redenen had, was een van de vragen van zijn vragenlijst. “Getuige van Jehova” was een mogelijk antwoord. Maar ik voelde me onrecht aangedaan: “ik heb God niet nodig om te weten dat je geen mensen mag doden”.'
Werken en trouwen
Vanuit een onderzoek dat hij deed vanuit BUROP voor het weekblad De Bond, startte hij zijn eerste job op de studiedienst van de Bond Grote en Jonge gezinnen.
Leuven - Ronse 1961-63 -In de week in het chirohuis en in het weekeinde thuis.
Hij trouwde op 29/4/1963 met Yvette Verroken.
Wezembeek 1963 , Ban-eik, sociale woonwijk.
Een paar maanden alleen en vanaf midden april als getrouwd koppel.
Yvette die pannenkoeken heeft gebakken als ik de zaterdag terugkom na
mijn looprondjes op het hippodroom van Sterrebeek.
Congo en kinderen
Vanaf 1963 werkte Paul in het Centre de Formation Sociale in Bukavu, Congo.
Bukavu, Congo 1963-64, dubbele studio in de ‘building’ (twee maal zes studio’s voor blanke leraressen van het pensionaat)
Mannen met een mand op het hoofd komen aardbeien (zeer waarschijnlijk door hun vrouw gewonnen en geplukt) aanbieden. We kopen een hele mand voor confituur: royaal gesmeerd op al te vers en al te wit brood.
Op 23/9/1964 werd Hilde geboren in Ronse. Door de onrusten was het jonge gezin teruggekeerd naar België. In 1965 keerden ze terug. An werd geboren op 19/12/1965.
1964-65 wegens troebels rond Bukavu, weer thuis bij mijn ouders in Ronse. Na
enkele maanden, Leo Dartelaan, 2 in Heverlee.
We beschikken over de beneden verdieping van een woonhuis in herinrichting als studentenhuis.
Hilde geboren in Ronse.
In Heverlee, met haar in de koets, komt Yvette me afhalen op mijn werk in de Van Evenstraat.
1965-67 Bukavu, Campus Centre de Formation Sociale.
Eerst een paar maanden in een huisje met vier kamertjes voor de stagiairs/studenten bestemd. Daarna huis voor onszelf op een uithoek van de campus.
An geboren.
Wandelingen in de onmiddellijke omgeving. Hildeke (lokale
uitspraak: Itéké) in een buggy. An op de arm; een keer vallen we op een grote cactus met dito stekels.
In 1967 vluchtte Moeke, hoogzwanger, met haar twee dochters het land uit. Ze ontmoetten Va, die net op reis was en Congo niet meer terug in kon, in Entebbe (Uganda). Tom werd in Leuven geboren op 23/11/1967.
1967-1969 Herent Karrestraat 97.
Tom geboren.
Prettig nabuurschap met eigenares van het huurhuis, ‘bobonne’ die ernaast woont, met haar dochter, haar man en twee kinderen.
Werk Leuven
Paul werkte voor het centrum ontwikkelingslanden/ instituut studie ontwikkelingslanden.
De eerste stek in Herent was in de Karrestraat 97. Onder leiding van Yvette werd er een nieuw huis gebouwd - ontworpen door Chiro-vriend Adi Steurbaut - in de Schotstraat 20.
1969-1971 Herent, Schotstraat 20.
Dank zij moeke, eigen nieuw huis. Nogal een open huis. Mijn collega’s komen helpen voor de afwerking. Schoolvriendjes komen spelen. In de buurt gebeurt geregeld iets gemeenschappelijks: sport, kampvuur, driekoningenstoet, sneeuwpret, wekelijkse spelnamiddagen in de grote vakantie, samen lopen...
Eind 1971 diende hij zijn doctoraat in: 'Geleide verandering in een Afrikaanse samenleving: De Bushi in de koloniale periode'
Filippijnen
Tussen 1971 en 1973 trok het gezin naar de Filippijnen. Paul gaf er les aan de Saint Louis University, faculteit sociologie.
1971-1973 Baguio, Filippijnen
eerst een paar maanden, min of meer op decampus van St Louis University, daarna meer zelfstandig, op twee plaatsen.Op de eerste plaats in een tweewoonst, samen met het gezin Lecroy, Amerikaanse protestantse missionarissen. Hilde, An en Tom gaan naar de school dichtbij, een elite school. Zo komen we in contact met die elite, onder meer via een gezinsgroep die samenkomt om vanuit de bijbel vorm te geven aan christelijk gezinsleven. Zo leren we de familie Resurreción kennen. Op de tweede plaats wonen de ouders Resurrección dichtbij en we gaan tot de familie behoren, bijvoorbeeld zondagse uitstapjes met de kinderen, verjaardagen, feestdagen.
Op pootjes vallen
De zoektocht naar werk begon te midden van de oliecrisis in 1974. Paul werkte in de verpleegsterschool in Leuven, werd werkloos, begon dan in de sociale school in de Poststraat in Brussel.
Werk Leuven
In 1976 startte Paul definitief in de verpleegsterschool STEIL, Sint Elisabeth Instituut voor Verpleegkunde, later departement van KHLeuven.
In 1979 behaalde hij nog een bacchalaureaat Philosophy.
Hij doceerde filosofie en sociologie in het eerste en tweede jaar, allerlei in afstudeerrichting sociale verpleegkunde (o.a. schriftelijke vaardigheden - daar begon zijn 'strijd' voor een actieve, klare taal), later ook vakliteratuur en eindwerkbegeleiding, ook in andere studierichtingen.
Hij vormde ook enkele jaren als gedetacheerde coöperanten Belgische ontwikkelingssamenwerking bij het NCOS en deed toen ook opvolgbezoeken bij verschillende partners in Afrika en Latijns Amerika.
Ondertussen was hij actief bij V.E.L.T., ATOL...
Zijn kinderen trouwden (en enkele scheidden), kregen kinderen. Hij was fier op Ewoud, Benjamin, Kamiel, Kato, Felien, Oscar en August. Als hij ze zag, verzon hij activiteiten, wilde hij hen ervaringen laten opdoen, hun wereld verruimen. Hij stond later ook altijd klaar om hun schoolwerk op te volgen.
1973- 2010 Herent, Schotstraat 20.
Zoals voordien. Kleinkinderen. Hilde woont dichtbij. Ik mag haar kinderen naar de opvang of naar school brengen. Met de fiets.
Pensioen: rust en reflectie
In februari 2001 ging Paul op pensioen.
Hij startte deze periode met werken: hij begeleidde vormingsprogramma's afwisselend in het Frans en het Engels aan het Instituut ontwikkelingsbeleid van de UAntwerpen.
Naast zijn tuin en boomgaard onderhouden, wilde hij actief bezig blijven, altijd zijn dag indelend in handenarbeid, intellectueel werk, sociale contacten en slapen.
In deze periode nam hij deel aan verschillende Herentse raden: mondiale ontwikkeling, milieu, welzijn. Hij wilde deze samenvoegen tot een 'raden generaal' en hij werd de bezieler en trekker van InspirHerent. Niet aan politiek doen maar deze inspireren was zijn motto.
Herfst des levens
In 2009 zette Paul een moeilijke stap: hij verhuisde van de Schotstraat 20 naar de Kapelstraat 20. Een EOT volgde.
Hij was fier om de eerste officiële kangeroewoner te zijn in Herent. In de schoot van dochter An voelde hij zich een Afrikaans stamhoofd in zijn ronde kamer, dicht bij praat- en eetcafé het Vertier. Daar getuigde hij nog in een live uitzending van het radio programma van Hautekiet over. Weldadig!, zei hij.
2010- Herent, Kapelstraat 20 .
Na mijn echtscheiding kan ik bij An terecht: kangoeroe wonen. Ik ben met mijn gat in de boter gevallen. In Ans gezin; met de klanten van het eetcafé; in de buurt.
Winter
Vanaf 2022-2023 werd zijn leven kleiner. Een diagnose van een hartziekte dwongen hem tot meer rust maar hij bleef in beweging... op het einde met hulp van een rollator, een rolstoel maar hij bleef bewegen, tot het stopte dat bewegen.
Met dank aan hem en voor hem.